أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
473
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
[ ثُمَّ بَعَثْناهُمْ لِنَعْلَمَ أَيُّ الْحِزْبَيْنِ أَحْصى لِما لَبِثُوا أَمَداً ] پس ايشانرا برانگيختيم از خواب تا بدانيم از علم بعد از وقوع كه آنها كه نزاع ميكنند در مدّت مكث ايشان در خواب از اصحاب كهف يا ديگران كداميك درستتر احصا كردهاند [ نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ نَبَأَهُمْ بِالْحَقِّ إِنَّهُمْ فِتْيَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَ زِدْناهُمْ هُدىً وَ رَبَطْنا عَلى قُلُوبِهِمْ ] ما بيان ميكنيم براى تو خبر ايشان را براستى و بدرستى كه ايشان جوانان يا جوانمردان بودند كه ايمان آوردند بپروردگار خود و زياده كرديم ما هدايت ايشان را و محكم گردانيديم دلهاى ايشان را براى صبر كردن بر شدايدى كه در اختيار حق عارض مىشود [ إِذْ قامُوا فَقالُوا رَبُّنا رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ لَنْ نَدْعُوَا مِنْ دُونِهِ إِلهاً لَقَدْ قُلْنا إِذاً شَطَطاً ] در وقتى كه برخاستند ، پس گفتند : پروردگار ما پروردگار آسمانها و زمين است هرگز نميخوانيم به غير او خدائى را كه اگر بخوانيم به خدا سوگند كه سخنى گفته خواهيم بود بسيار دور از حق [ هؤُلاءِ قَوْمُنَا اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ آلِهَةً لَوْ لا يَأْتُونَ عَلَيْهِمْ بِسُلْطانٍ بَيِّنٍ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً ] اين گروه كه قوم مايند گرفتهاند به غير از خداوند بر حق خداها و چرا نميآورند بر عبادت آنها حجّت و برهانى ظاهر ، پس كيست ظالمتر از كسى كه افترا بندد بر خداوند عالميان بدروغ [ وَ إِذِ اعْتَزَلْتُمُوهُمْ وَ ما يَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ فَأْوُوا إِلَى الْكَهْفِ يَنْشُرْ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِنْ رَحْمَتِهِ وَ يُهَيِّئْ لَكُمْ مِنْ أَمْرِكُمْ مِرْفَقاً ] پس به يكديگر گفتند كه : چون كناره كرديد از ايشان و از آنچه مىپرستند به غير از خدا پس پناه بريد بسوى غار تا پهن كند و بگشايد از براى شما پروردگار شما از رحمت خود و مهيّا كند از براى شما از امر شما آنچه منتفع گرديد به آن و كار بر شما آسان شود [ وَ تَرَى الشَّمْسَ إِذا طَلَعَتْ تَزاوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذاتَ الْيَمِينِ وَ إِذا غَرَبَتْ تَقْرِضُهُمْ ذاتَ الشِّمالِ وَ هُمْ فِي فَجْوَةٍ مِنْهُ ] و مىبينى آفتاب را در وقتى كه طالع مىشود ميگردد و ميل مىكند شعاع آن از ايشان بجانب راست و برايشان نمىتابد ، و چون غروب مىكند آفتاب از ايشان ميل مىكند بجانب چپ و بر ايشان نمىتابد و ايشان در محلّ گشادگى از غار و در وسط آن جا گرفتهاند . [ ذلِكَ مِنْ آياتِ اللَّهِ مَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَ مَنْ يُضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ وَلِيًّا مُرْشِداً ] اين قصّهء ايشان يا آفتاب نتابيدن بر ايشان از آيات و علامات قدرت خداست هر كه خدا هدايت كند